Ureterp, Opsterland, Friesland



 


Notes:
Ureterp (Fries: Oerterp) is een dorp in de Nederlandse provincie Friesland, met een groot grondgebied en een uitgebreide middenstand. Er wonen 4.768 inwoners (04 september 2006). Na Gorredijk is het hiermee het tweede dorp van de gemeente Opsterland.

Er wonen veel forensen, een gevolg van de gunstige ligging ten opzichte van Drachten (6 km) en het Knooppunt Ureterpvallaat van de A7 van Heerenveen naar Groningen en de N31 van Leeuwarden naar Emmen. De middenstand breidt zich er gestaag uit dankzij de voortdurende nieuwbouw. Er zijn maar liefst drie basisscholen: een openbare, een algemeen christelijke en een gereformeerd vrijgemaakte.

Geschiedenis

Ureterp is een weg- of streekdorp samen met Selmien aan de westzijde en Siegerswoude aan de oostkant. In tegenstelling met andere wegdorpen zoals in Groningen of Drenthe is het echter niet ten gevolge van de vervening ontstaan. De langgerekte vorm is een gevolg van de ligging op de dekzandrug tussen de oorspronkelijke Drait (waar nu de Feart ligt) en de Boorne, ook wel Koningsdiep genoemd. De eerste bewoning vond plaats op deze zandrug en moet zeker al een duizend jaar oud zijn, zij het zeer schaars. Als middel van bestaan was men aangewezen op de eenvoudige landbouw en veeteelt. De naam Ureterp (Urathorp, met het Friese oer = boven) wordt verklaard samen met die van Olterterp (Utrathorp met uter = buiten) uit de ligging ten opzichte van de Boorn: Ureterp bovenstrooms en Olterterp wat lager. Terp betekent hier dus dorp. De langgerekte bebouwing had te maken met de kavelverdeling van noord naar zuid. Alle grond was eigendom van de kloosters. De opzet van de verdeling was dat iedere "boer" gelijke kansen kreeg: een deel van het hoogveen, een deel van in cultuur gebrachte (of nog in cultuur te brengen) grond en een uitgang via de heidegebieden naar de graslanden aan het Ouddiep. Ruim driehonderd jaar later ontstond in het hoogveengebied ten noorden van het dorp bewoning door het graven van de vaart vanuit Drachten door de veenafgraving. Zo kwam in dit gebied een nieuw deel van Ureterp tot stand dat ruim een eeuw later al meer inwoners, (aanvankelijk vooral veenarbeiders, schippers en handelaren), telde dan de oude boerestreek van het dorp.

Onder archeologen geniet Ureterp landelijke bekendheid doordat hier in 1943 bij de Prinsendobbe aan de Mounleane overblijfselen zijn gevonden van rendierjagers uit het eind van de oude steentijd, plm 10.000 tot 9800 v Chr. en dus vlak na de laatste ijstijd. Op een gebied van 85 vierkante meter op de ringwal van de dobbe werden 5408 vuurstenen voorwerpen gevonden, waarvan 1360 werktuigen zoals krombekstekers en verder afslagen en kernstukken. Het klimaat moet hier toen zijn geweest zoals in Lapland en Noord-Siberië nu. De mensen die hier rondzwierven waren aangewezen op wat het landschap hun bood: alleen de hoge zandruggen tussen de riviertjes waren begaanbaar. Men neemt aan dat het hier om zomerkampen gaat. Omdat vergelijkbare overblijfselen zijn gevonden bij Hamburg staat deze cultuur bekend als de Hamburgcultuur. Ook bij Havelte werden er resten van gevonden.

Ureterp kent weinig monumenten. Het was een arme streek en de kwaliteit van het gebouwde was doorgaans niet hoog. Verreweg de meeste huizen stammen dan ook uit de twintigste eeuw. Het aan alle kanten scheve huis naast de supermarkt op de Weibuorren 60/62 met de kleine raampjes is een uitzondering en is dan ook beschermd als monument. Verder is er nog een aardige gevelsteen ingemetseld naast de voordeur van het voormalig postkantoor op Weibuorren 76:

Heere Hendriks

geweesen Brou=

wer tot Oerterp

1740

De steen is duidelijk ouder dan het gebouw, dat daar in 1919 kwam op de plaats van het toen voor de tweede maal afgebrande café/logement. De steen zat eerder in het logement, maar de brouwerij van Heere Hendriks stond aan de Feart op de hoek van de Brouwersleane. Heere Hendriks lag vlak naast de kerk begraven onder een liggende steen. Zijn graf is na de Tweede Wereldoorlog geruimd. De steen van zijn vader ligt in de kerk.

Aan de Mounestrjitte staat het stenen onderstuk van een achtkantige rietgedekte stellingkorenmolen. De plaats waar de stellingschoren hebben vastgezeten is nog te zien aan de haken op de muur. Deze werd daar gebouwd in 1872 met onderdelen van een afgebroken houtzaagmolen uit de Zaanstreek. Hij heette "De Zwarte Bruinvis". In 1925 knapte een molenroede en werd er een motor onderin de molen geplaatst. De molenas werd in 1927 verkocht naar Aduard en is daar in de nog bestaande watermolen gezet. Het huis rechts ernaast was de molenaarswoning die later, omstreeks 1911, werd bijgebouwd. De oude molenaarswoning staat nog aan de zogenaamde "Kaltsreed".

Omstreeks 1670 werd hier vlakbij, aan de huidige Postleane, een volmolen gebouwd voor het "vollen" (eigenlijk vullen; het verdichten van de stof door de vezels ervan de openingen in het weefsel te laten opvullen) van geweven wollen stoffen met stampers in bakken met onder meer urine. Door ze zo te laten vervilten werden ze dichter en dus warmer. De wol zal afkomstig zijn geweest van de schapen die op de heide werden gehouden en zal door veel mensen thuis gesponnen en geweven zijn. In 1749 was Jan Sanders timmerman en volmulder in Ureterp. De molen verdween na 1800. Een koppel kleine maalstenen ervan, gemaakt van basaltlava uit de Eifel, is nog te bewonderen: ze staan rechtop bij het huis aan de Weibuorren 22. Gezien het formaat zal er boekweit mee tot grutten (gepelde zaden) zijn gemalen.

City/Town : Latitude: 53.095, Longitude: 6.16888888888889



Birth

Matches 151 to 200 of 216

«Prev 1 2 3 4 5 Next»

   Last Name, Given Name(s)    Birth    Person ID 
151 de Roo, Hendrik Lucas  18 Oct 1782Ureterp, Opsterland, Friesland I311955
152 de Roo, Teunis Lucas  16 Dec 1770Ureterp, Opsterland, Friesland I312402
153 de Roos, Antje  21 Sep 1839Ureterp, Opsterland, Friesland I638853
154 de Roos, Hendrik  06 Feb 1852Ureterp, Opsterland, Friesland I364166
155 de Roos, Jan  23 Nov 1896Ureterp, Opsterland, Friesland I286434
156 de Roos, Jan Hendriks  Cal 1831Ureterp, Opsterland, Friesland I286435
157 de Roos, Sjoerd Hendriks  1824Ureterp, Opsterland, Friesland I364169
158 Rozema, Heine Ewes  19 May 1764Ureterp, Opsterland, Friesland I668944
159 Sjoerds, Johannes  1761Ureterp, Opsterland, Friesland I150071
160 Stenekes, Berend  20 Dec 1815Ureterp, Opsterland, Friesland I624671
161 Stoker, Jantje Syberens  Abt 1846Ureterp, Opsterland, Friesland I307384
162 Sweitzes, Trijntje  1763Ureterp, Opsterland, Friesland I17789
163 van der Terp, Alle Durks  Yes, date unknownUreterp, Opsterland, Friesland I558278
164 Terpstra, Jan Johannes  1786Ureterp, Opsterland, Friesland I149537
165 Terpstra, Jannes Johannes  10 Feb 1783Ureterp, Opsterland, Friesland I585672
166 Terpstra, Jitske Gerbens  Abt 1765Ureterp, Opsterland, Friesland I429414
167 Terpstra, Jitske Johannes  07 Mar 1802Ureterp, Opsterland, Friesland I431364
168 Terpstra, Johannes Jans  Oct 1758Ureterp, Opsterland, Friesland I586029
169 Terpstra, Johantje Johannes  1789Ureterp, Opsterland, Friesland I150123
170 Tienstra, Joost  26 Mar 1816Ureterp, Opsterland, Friesland I158898
171 Tienstra, Roel  15 Sep 1813Ureterp, Opsterland, Friesland I158934
172 Tjallings, Aukjen  18 Aug 1774Ureterp, Opsterland, Friesland I34341
173 Tuinstra, Rienk  11 May 1910Ureterp, Opsterland, Friesland I245797
174 van der Veen, Froukje Sjoerds  1756Ureterp, Opsterland, Friesland I163818
175 van der Veen, Johanna  Cal 1879Ureterp, Opsterland, Friesland I13885
176 van der Veen, Klaaske Hielkes  1798Ureterp, Opsterland, Friesland I150039
177 Veenema, Antje Jans  17 Apr 1789Ureterp, Opsterland, Friesland I696507
178 Veenema, Fokjen Jans  24 Oct 1803Ureterp, Opsterland, Friesland I696512
179 Veenema, Froukje Jans  29 Jan 1795Ureterp, Opsterland, Friesland I17846
180 Veenema, Johannes Jans  10 Oct 1786Ureterp, Opsterland, Friesland I696505
181 Veenema, Lense Jans  16 Feb 1784Ureterp, Opsterland, Friesland I696502
182 Veenema, Sweitse Jans  08 Oct 1798Ureterp, Opsterland, Friesland I696509
183 Veenema, Wijtske Jans  25 Dec 1791Ureterp, Opsterland, Friesland I158920
184 Veenhuis, Teije Mennes  02 Feb 1752Ureterp, Opsterland, Friesland I265393
185 Veenstra, Grietje Jacob  1823Ureterp, Opsterland, Friesland I108316
186 Veenstra, Hiltje  20 Aug 1857Ureterp, Opsterland, Friesland I153126
187 Veenstra, Jacob Wiegers  21 Sep 1824Ureterp, Opsterland, Friesland I137771
188 Veenstra, Trijntje  15 Aug 1822Ureterp, Opsterland, Friesland I263557
189 de Vegt, Fimke  27 Jul 1899Ureterp, Opsterland, Friesland I257886
190 de Vegt, Hendrik  22 Mar 1848Ureterp, Opsterland, Friesland I257882
191 de Vegt, Hendrikje  28 Sep 1895Ureterp, Opsterland, Friesland I257884
192 de Vegt, Jan  14 Apr 1894Ureterp, Opsterland, Friesland I257883
193 de Vegt, Jan  21 Feb 1897Ureterp, Opsterland, Friesland I257885
194 van der Velde, Gelske  12 Jul 1866Ureterp, Opsterland, Friesland I472537
195 Venema, Bontje Hendriks  1788Ureterp, Opsterland, Friesland I242641
196 Visser, Trientje Eits  1808Ureterp, Opsterland, Friesland I701458
197 de Vries, Jan Gerrits  1795Ureterp, Opsterland, Friesland I137994
198 de Vries, Tjimkje Oenes  1796Ureterp, Opsterland, Friesland I712022
199 van der Wal, Akke Jurjens  21 Dec 1791Ureterp, Opsterland, Friesland I186254
200 Walda, Hendrik Lucas  23 Nov 1812Ureterp, Opsterland, Friesland I378088

«Prev 1 2 3 4 5 Next»



This site powered by The Next Generation of Genealogy Sitebuilding v. 13.1.2, written by Darrin Lythgoe © 2001-2022.

Maintained by Hans Weebers. | Data Protection Policy.